வேதி நுண்ணறிவு · அலகுகள் 6, 12, 14
கொபால்ட்(II/III) (Co²⁺ / Co³⁺)
இளஞ்சிவப்பு ⇌ நீலம் ligand-மாற்றம் (Co²⁺ + Cl⁻), Co³⁺ NH₃-இல் நிலையானது, vitamin B₁₂
1அமைப்பு & பண்புகள்
- e⁻ அமைப்பு:
- Co = [Ar] 3d⁷ 4s² · Co²⁺ = 3d⁷ · Co³⁺ = 3d⁶
- Co²⁺ நிறம்:
- ⬤ [Co(H₂O)₆]²⁺ இளஞ்சிவப்பு (pink)
- Co³⁺ நீரில்:
- நிலையற்றது — H₂O ஐ ஒட்சியேற்றும். ஆனால் NH₃ complex-ஆக நிலையானது
- E°(Co³⁺/Co²⁺):
- +1.82 V (water) → −0.10 V (NH₃ complex) — ligand effect!
🌈 நிற-மாற்றம் ★★★★
| [Co(H₂O)₆]²⁺ | ⬤ இளஞ்சிவப்பு (octahedral) |
| [CoCl₄]²⁻ | ⬤ நீலம் (tetrahedral) |
| [Co(NH₃)₆]²⁺ | மஞ்சள்-பழுப்பு |
| [Co(NH₃)₆]³⁺ | ⬤ பழுப்பு-சிவப்பு (மிக நிலையான) |
| CoS | கருப்பு (Group IV) |
2தாக்கங்கள் & Co தென்மை
🌡 CoCl₂ — ஈரம் சூட்டி (humidity indicator)
[Co(H₂O)₆]Cl₂ ⇌ [CoCl₄]²⁻ + 6 H₂O
⬤ pink (hydrated) ⇌ ⬤ blue (anhydrous) — silica gel + CoCl₂: அதி-ஈரம் → இளஞ்சிவப்பு (replace); உலர் → நீலம்.
காரம் சேர்த்தால்
- + NaOH: Co(OH)₂ ↓ நீலம் → இளஞ்சிவப்பு (வெப்பத்தில்)
- + NH₃ (xs): [Co(NH₃)₆]²⁺ மஞ்சள்-பழுப்பு — காற்றில் [Co(NH₃)₆]³⁺ பழுப்பு-சிவப்பாக ஒட்சியேற்றமாகும்
- + H₂S (NH₃): CoS ↓ கருப்பு (Group IV)
Co HUB · pink → blue ligand shift + Co³⁺ NH₃ stability inversion + vitamin B₁₂
3பயன் & உயிரியல்
- CoCl₂ humidity indicator — silica gel desiccant + CoCl₂ blue.
- Vitamin B₁₂ (cobalamin) — Co³⁺ corrin ring; methyl/adenosyl carrier; deficiency → anaemia, nerve damage.
- Catalysts — Co-Mo hydrodesulfurisation (petrochem); cobalt(II) acetate (acetic acid).
- Magnets — Sm-Co, alnico (Al-Ni-Co).
- Li-ion battery cathode — LiCoO₂.
- Pigments — cobalt blue (CoAl₂O₄), smalt (cobalt glass).
- Cobalt-60 (γ-source) — sterilisation, radiation therapy.
4அடையாள & தேர்வாளர்
நிறம்
இளஞ்சிவப்பு கரைசல்
+ conc HCl / propanone
நீலம் [CoCl₄]²⁻
+ NH₃ (xs)
மஞ்-பழ → காற்றில் பழுப்பு-சிவப்பு
+ H₂S (NH₃)
கருப்பு CoS — Group IV
borax / நிறமி உருகு (bead test)
நீலம் (oxidising flame) — Co diagnostic
📊 Paper I: Co²⁺ + Cl⁻ colour shift MCQ. Unit 6: Co³⁺ ஏன் NH₃-உடன் நிலையானது.
🔗 தொடர்புடைய கருத்துகள் — Connected Concepts