வேதி நுண்ணறிவு · அலகுகள் 11, 14
பாஸ்பேட் அயனின் (PO₄³⁻) இரசாயனவியல்
மிக நிலையான tetrahedral அயன் — உரம், DNA/ATP backbone, buffer, eutrophication
1அமைப்பு & பண்புகள்
- வடிவியல்:
- நான்முகி — sp³ P
- P OS:
- +5
- H₃PO₄ Ka1/Ka2/Ka3:
- 7.5×10⁻³ / 6.2×10⁻⁸ / 4.4×10⁻¹³ (triprotic)
- வடிவங்கள் (forms):
- H₃PO₄ → H₂PO₄⁻ → HPO₄²⁻ → PO₄³⁻ (pH உயர்வுடன்)
2தாக்கங்கள் & வீழ்படிவுகள்
A. வீழ்படிவுகள் ★★★★
| + Metal | ppt | Colour |
|---|---|---|
| Ag⁺ | Ag₃PO₄ | ⬤ மஞ்சள் (acid-soluble — AgCl-உடன் வேறுபடுத்த) |
| Ca²⁺ | Ca₃(PO₄)₂ | வெண் — bone mineral |
| Mg²⁺ + NH₃ | Mg(NH₄)PO₄·6H₂O | வெண் படிக — Mg²⁺ Group VI |
| Fe³⁺ | FePO₄ | வெளிர் மஞ்சள் |
B. Ammonium molybdate சோதனை
PO₄³⁻ + 12 (NH₄)₂MoO₄ + 21 HNO₃ + 3 NH₄⁺ → (NH₄)₃[PMo₁₂O₄₀] ↓ பளபளக்கும் canary மஞ்சள் (60 °C). PO₄³⁻-ன் தங்க தர சோதனை.
C. Phosphate buffer (HPO₄²⁻/H₂PO₄⁻)
pH = 7.2 + log([HPO₄²⁻]/[H₂PO₄⁻]) — உடல் pH (7.4) buffer + cell biology.
PO₄³⁻ HUB · உரம் + DNA/ATP + bone + buffer + eutrophication
3பயன்பாடுகள் & சுற்றுச்சூழல்
- உரம் (~85% பயன்) — superphosphate (Ca(H₂PO₄)₂), DAP (NH₄)₂HPO₄, MAP NH₄H₂PO₄.
- Detergents — STPP (Na₅P₃O₁₀) water-softener (இப்போது eutrophication-ஆல் கட்டுப்படுத்தப்பட்டது).
- Cola drinks — H₃PO₄ acidulant.
- Toothpaste — Ca₅(PO₄)₃(OH) — enamel; F⁻ → fluoroapatite (caries-resistant).
- உயிரியல் — DNA/RNA backbone (phosphodiester); ATP/ADP energy currency; cell membrane phospholipids; hydroxyapatite bone.
🌊 Eutrophication
PO₄³⁻ runoff (உரம், detergent) → algal bloom → O₂ depletion → fish kill. ஏனெனில் P பெரும்பாலான freshwater systems-இல் limiting nutrient.
4அடையாள & தேர்வாளர்
+ ammonium molybdate / HNO₃, warm ★
பளபளக்கும் canary மஞ்சள் ppt
+ Mg²⁺ + NH₄Cl + NH₃
வெண் Mg(NH₄)PO₄·6H₂O படிக ppt
+ Ag⁺
மஞ்சள் Ag₃PO₄ (HNO₃-இல் கரையும்)
📊 Paper II: PO₄³⁻ + ammonium molybdate + Mg-mixture qual analysis. Unit 11: phosphate buffer pH calc.
🔗 தொடர்புடைய கருத்துகள் — Connected Concepts