📚 கற்றல் முதன்மை க.பொ.த. (சா/த) க.பொ.த. (உ/த) பிற 🌐 English உள்நுழைய
பாடங்கள் · அலகு 14 · கைத்தொழில் முறைகள் I

கைத்தொழில் முறைகள் I

முழுமையான பார்வை — ஏன் கைத்தொழில் முறைகள்?

நாம் ஆய்வுகூடத்தில் சிறிய அளவில் தயாரிக்கும் ஒரு இரசாயனப் பொருளை, கைத்தொழில் ரீதியில் ஆண்டொன்றுக்கு மில்லியன் தொன் அளவில் உற்பத்தி செய்ய வேண்டிய தேவை எழுகின்றது. இவ்வாறு பெருந்தொகையில் உற்பத்தி செய்யும்போது, தாக்கத்தின் விளைச்சல் (yield), தாக்க வீதம் (rate) மற்றும் உற்பத்திச் செலவு (cost) ஆகிய மூன்றும் ஒரே நேரத்தில் கருத்தில் கொள்ளப்பட வேண்டும். ஆய்வுகூடத்தில் முக்கியமாகக் கருதப்படாத இவ்விடயங்கள், கைத்தொழிலில் இலாபத்தையும் நட்டத்தையும் தீர்மானிக்கும் காரணிகளாக அமைகின்றன.

இந்தப் பாடத்தில், சூழலிலிருந்தும் கனியங்களிலிருந்தும் கிடைக்கும் மலிவான மூலப்பொருள்களைப் பயன்படுத்தி, தேவையான இரசாயனப் பொருள்கள் எவ்வாறு உற்பத்தி செய்யப்படுகின்றன என்பது ஆராயப்படுகின்றது. மக்னீசியம் (Magnesium) பிரித்தெடுத்தல், எரிசோடா (caustic soda, NaOH) உற்பத்தி, சவர்க்கார (soap) உற்பத்தி, சோடியம் காபனேற்று (sodium carbonate, Na₂CO₃) உற்பத்தி, அமோனியா (ammonia, NH₃) உற்பத்தி ஆகிய ஐந்து முக்கியமான கைத்தொழில் முறைகள் இங்கு விளக்கப்படுகின்றன. ஒவ்வொரு முறையிலும், மூலப்பொருள் தெரிவு, தாக்க நிபந்தனைகள், மற்றும் பக்கப்பொருள்களை மீள்சுழற்சிப்படுத்தல் ஆகியவற்றுக்குப் பின்னால் உள்ள இரசாயனக் காரணங்கள் முக்கியமாகக் கவனிக்கப்பட வேண்டும்.

1. மக்னீசியம் பிரித்தெடுத்தல் — டௌ முறை (NIE 1.2)

Ammonia
Wikipedia → · CC

மக்னீசியம் (Magnesium) என்பது இலேசான, வலிமையான ஒரு உலோகமாகும். இது விமான உறுப்புகள், வாகனப் பாகங்கள் மற்றும் கலப்புலோகங்கள் (alloys) தயாரிப்பில் பரந்தளவில் பயன்படுத்தப்படுகின்றது. கைத்தொழில் ரீதியில் மக்னீசியம் உற்பத்தி செய்வதற்கான பிரதான முறை டௌ முறை (Dow process) என அழைக்கப்படுகின்றது. இம்முறையில் கடல் நீர் (seawater) மூலப்பொருளாகப் பயன்படுத்தப்படுகின்றது; ஏனெனில் கடல் நீரில் மக்னீசியம் அயன்கள் (Mg²⁺) ஓரளவு செறிவில் கரைந்துள்ளன.

முதலாவது படிமுறையில், கடல் நீருடன் சுண்ணம் (lime — சுட்ட சுண்ணக்கல்லிலிருந்து பெறப்படும் CaO அல்லது அதன் நீர்த்த வடிவமான Ca(OH)₂) சேர்க்கப்படுகின்றது. கடல் நீரில் கரைந்துள்ள Mg²⁺ அயன்களை வீழ்படியச் (precipitate) செய்வதே இதன் நோக்கமாகும். Mg(OH)₂ இனது கரைதிறன் பெருக்கம் (solubility product) மிகச் சிறியதாகையால், சேர்க்கப்படும் OH⁻ அயன்கள் Mg²⁺ அயன்களுடன் இணைந்து கரையாத மக்னீசியம் ஐதரொட்சைட்டு (magnesium hydroxide) வீழ்படிவைத் தோற்றுவிக்கின்றன.

Mg²⁺(aq) + Ca(OH)₂(aq) → Mg(OH)₂(s) + Ca²⁺(aq)

இரண்டாவது படிமுறையில், வடிகட்டலின் (filtration) மூலம் வேறாக்கப்பட்ட Mg(OH)₂ வீழ்படிவு செறிந்த ஐதரோகுளோரிக் அமிலத்துடன் (concentrated hydrochloric acid, HCl) தாக்கமுறச் செய்யப்படுகின்றது. இதன் விளைவாக மக்னீசியம் குளோரைட்டு (magnesium chloride, MgCl₂) கரைசல் தோன்றுகின்றது. இக்கரைசல் கடுமையாக வெப்பமேற்றப்பட்டு நீர் ஆவியாக்கப்படுவதன் மூலம் திண்ம MgCl₂ பெறப்படுகின்றது.

Mg(OH)₂(s) + 2HCl(aq) → MgCl₂(aq) + 2H₂O(l)

இறுதிப் படிமுறையில், திண்ம MgCl₂ ஒரு உருக்குக் கொள்கலனில் உருக்கப்பட்டு உருகிய நிலையில் மின்பகுப்புக்கு (electrolysis of molten MgCl₂) உட்படுத்தப்படுகின்றது. MgCl₂ இனது உருகுநிலை சுமார் 714 °C ஆகும்; எனவே கொள்கலன் 700–800 °C வெப்பநிலை வீச்சில் பேணப்படுகின்றது. மின்பகுப்பின்போது கதோட்டில் (cathode) Mg²⁺ அயன்கள் இலத்திரன்களைப் பெற்று மக்னீசியம் உலோகமாகத் தாழ்த்தப்படுகின்றன (ஒட்சிஇறக்கம்); அனோட்டில் (anode) Cl⁻ அயன்கள் இலத்திரன்களை இழந்து குளோரீன் வாயுவாக ஒட்சியேற்றமடைகின்றன.

முனைதாக்கம்விளைபொருள்
கதோட்டு (−)Mg²⁺ + 2e⁻ → Mgமக்னீசியம் உலோகம்
அனோட்டு (+)2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻குளோரீன் வாயு

உருகிய Mg உலோகத்தின் அடர்த்தி (சுமார் 1.58 g cm⁻³) உருகிய MgCl₂ இனது அடர்த்தியை (சுமார் 1.68 g cm⁻³) விடக் குறைவாகையால், தோன்றும் மக்னீசியம் உருகிய உப்பின் மீது மிதக்கின்றது. இதனால் அதை இலகுவாகக் கலத்திலிருந்து வெளியே எடுக்க முடிகின்றது.

Dow Process — Extraction of Magnesium from Seawater Seawater contains Mg²⁺ Precipitation + lime Ca(OH)₂ → Mg(OH)₂(s) Neutralisation + HCl(aq) → MgCl₂(aq) Evaporation → molten MgCl₂ Electrolysis 700–800 °C Mg metal + Cl₂ cathode → Mg anode → Cl₂

கடல் நீரிலிருந்து வீழ்படிதல் → நடுநிலையாக்கல் → ஆவியாக்கல் → உருகிய MgCl₂ இன் மின்பகுப்பு என்னும் படிமுறைகள்.

2. எரிசோடா (NaOH) உற்பத்தி — காரக் குளோர முறை (NIE 1.3)

Sulfuric acid
Wikipedia → · CC

சோடியம் ஐதரொட்சைட்டு (sodium hydroxide, NaOH) — பொதுவாக எரிசோடா (caustic soda) என அழைக்கப்படுவது — சவர்க்காரம், புடைவை, தாள் மற்றும் பல இரசாயனக் கைத்தொழில்களுக்குத் தேவையான ஒரு முதன்மையான இரசாயனப் பொருளாகும். இது செறிந்த உப்புக் கரைசலின் (brine, NaCl கரைசல்) மின்பகுப்பின் மூலம் கைத்தொழில் ரீதியில் உற்பத்தி செய்யப்படுகின்றது. இம்முறை காரக் குளோர முறை (chlor-alkali process) என அழைக்கப்படுகின்றது; ஏனெனில் இது ஒரே நேரத்தில் காரமான NaOH ஐயும் குளோரீன் வாயுவையும் தருகின்றது.

பிரைன் கரைசலை மின்பகுப்புக்கு உட்படுத்தும்போது, கதோட்டில் (cathode) நீர் மூலக்கூறுகள் தாழ்த்தப்பட்டு ஐதரசன் வாயு (H₂) வெளிவருகின்றது; அத்துடன் OH⁻ அயன்கள் கதோட்டு அறையில் தோன்றுகின்றன. அனோட்டில் (anode) Cl⁻ அயன்கள் ஒட்சியேற்றமடைந்து குளோரீன் வாயு (Cl₂) வெளிவருகின்றது. கரைசலில் எஞ்சியிருக்கும் Na⁺ அயன்களும், கதோட்டில் தோன்றிய OH⁻ அயன்களும் இணைந்து சோடியம் ஐதரொட்சைட்டு கரைசலைத் தருகின்றன.

முனைதாக்கம்விளைபொருள்
அனோட்டு (+)2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻குளோரீன் வாயு
கதோட்டு (−)2H₂O + 2e⁻ → H₂ + 2OH⁻ஐதரசன் வாயு + OH⁻
ஒட்டுமொத்தம்2NaCl + 2H₂O → 2NaOH + Cl₂ + H₂எரிசோடா + Cl₂ + H₂

இம்மின்பகுப்புக்காகப் பயன்படுத்தப்படும் கலங்கள் காரக் குளோரக் கலங்கள் (chlor-alkali cells) எனப்படும். இவை மூன்று வகைப்படும்: இரசக் கல முறை (mercury cell), பிரிமென்றகட்டுக் கல முறை (diaphragm cell) மற்றும் மென்சவ்வுக் கல முறை (membrane cell). இரசக் கல முறையில் இரசம் (mercury) சூழலுக்கு விடுவிக்கப்படும் சாத்தியப்பாடு இருப்பதால் அது தற்போது விரும்பப்படுவதில்லை. மென்சவ்வுக் கல முறையில், அனோட்டு அறையையும் கதோட்டு அறையையும் வேறாக்க, நேர் அயன்கள் மட்டுமே ஊடுசெல்லக்கூடிய ஒரு மென்சவ்வு (ion-exchange membrane) பயன்படுத்தப்படுகின்றது. இம்முறையின் அனுகூலங்களாக, உற்பத்தியாகும் NaOH இனது தூய்மை உயர்வாக இருத்தல், குறைந்த மின்சக்தியே விரயமாதல், மற்றும் சூழல் சார்ந்த பாதிப்புகள் குறைவாதல் ஆகியன குறிப்பிடப்படலாம்.

மென்சவ்வு ஒரு முக்கியமான தொழிற்பாட்டைச் செய்கின்றது. அனோட்டு அறையில் தோன்றும் Cl₂ வாயுவும், கதோட்டு அறையில் தோன்றும் NaOH உம் ஒன்றுடனொன்று கலந்தால் அவை மீண்டும் தாக்கமடைந்து விளைபொருளை வீணாக்கிவிடும். மென்சவ்வு இவ்விரு அறைகளையும் வேறாக்கி, ஆனால் Na⁺ அயன்கள் அனோட்டு அறையிலிருந்து கதோட்டு அறைக்குப் பெயர்வதற்கு மட்டும் இடமளிக்கின்றது. இதனால் தூய NaOH கதோட்டு அறையில் சேகரிக்கப்படுகின்றது.

Chlor-Alkali Membrane Cell ion-exchange membrane ANODE compartment (+) CATHODE compartment (−) anode cathode brine in (conc. NaCl) 2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻ Cl₂ gas out ↑ depleted brine recycled water in 2H₂O + 2e⁻ → H₂ + 2OH⁻ H₂ gas out ↑ NaOH solution out Na⁺ only Na⁺ crosses the membrane; Cl₂ and NaOH stay apart

மென்சவ்வு Na⁺ அயன்களை மட்டும் கடத்தி, Cl₂ வாயுவையும் NaOH ஐயும் வேறாக வைத்திருக்கின்றது.

3. சவர்க்கார உற்பத்தி — சவர்க்காரமாக்கல் (NIE 1.4)

Iron
Wikipedia → · CC

சவர்க்காரம் (soap) என்பது ஒரு கொழுப்பமிலத்தின் (fatty acid) சோடியம் உப்பாகும். இது சவர்க்காரமாக்கல் (saponification) எனப்படும் தாக்கத்தின் மூலம் உற்பத்தி செய்யப்படுகின்றது. கொழுப்புகளும் (fats) எண்ணெய்களும் (oils) முக்கிளிசரைட்டுகள் (triglycerides) ஆகும் — அதாவது ஒரு கிளிசரோல் (glycerol) மூலக்கூறு மூன்று நீண்ட கொழுப்பமிலச் சங்கிலிகளுடன் எத்தராக்கப்பட்டுள்ள (esterified) ஒரு வடிவமாகும்.

சவர்க்காரமாக்கலின்போது, சுத்திகரிக்கப்பட்ட தாவர எண்ணெய் (உதாரணம்: தேங்காயெண்ணெய்) நீர்மய NaOH கரைசலுடன் சேர்த்து வெப்பமேற்றப்படுகின்றது. எண்ணெயும் நீர்மய NaOH உம் ஒன்றுடனொன்று கலக்காத இரண்டு படைகளாக (immiscible layers) அமைகின்றன. எனவே எண்ணெய் சிறுதுளிகளாக மாறும் வகையில் ஊடகம் நன்கு கலக்கப்படுகின்றது; இதனால் இடைமுகப்பின் (interface) மேற்பரப்புப் பரப்பளவு அதிகரித்து தாக்கம் சீராக நிகழ்கின்றது. தாக்கக் கலவையின் வெப்பநிலை சுமார் 70 °C ஆகப் பேணப்படுகின்றது.

இந்தத் தாக்கத்தில், NaOH முக்கிளிசரைட்டிலுள்ள எத்தர் பிணைப்புகளை (ester bonds) நீராற்பகுத்து (hydrolyses), மூன்று கொழுப்பமிலச் சோடியம் உப்புகளையும் (சவர்க்காரம்) ஒரு கிளிசரோல் மூலக்கூறையும் தோற்றுவிக்கின்றது.

முக்கிளிசரைட்டு + 3NaOH → 3 (RCOO⁻Na⁺) + கிளிசரோல்
(கொழுப்பு / எண்ணெய்)         (சவர்க்காரம்)   (C₃H₅(OH)₃)

தாக்கத்தின் முடிவில் கிடைக்கும் கலவையில் சவர்க்காரம், கிளிசரோல், எஞ்சிய NaOH மற்றும் நீர் ஆகியன கலந்திருக்கும். சவர்க்காரத்தை வேறாக்குவதற்கு உப்பால் வீழ்படிதல் (salting out) என்னும் உத்தி பயன்படுத்தப்படுகின்றது. கலவையுடன் செறிந்த சாதாரண உப்புக் கரைசல் (NaCl பிரைன்) சேர்க்கப்படுகின்றது. இதனால் கரைசலில் Na⁺ அயன் செறிவு உயர்வடைகின்றது; உயர் Na⁺ செறிவு சவர்க்காரத்தின் கரைதிறனைக் குறைப்பதால், சவர்க்கார மூலக்கூறுகள் நீர்மய படையிலிருந்து வேறாகித் திண்மமாக மேலே மிதந்து வருகின்றன. கிளிசரோல் நீர்மய படையிலேயே கரைந்த நிலையில் தங்கி, தனியாக வடித்தெடுக்கப்படுகின்றது.

Saponification — Soap from Fat or Oil Triglyceride CH₂ CH CH₂ OOC-R OOC-R OOC-R + 3 NaOH heat, ~70 °C Soap 3 × RCOO⁻Na⁺ Na salt of fatty acid Glycerol C₃H₅(OH)₃ by-product Salting out add NaCl brine soap floats & separates

NaOH முக்கிளிசரைட்டை நீராற்பகுத்து சவர்க்காரத்தையும் கிளிசரோலையும் தருகின்றது; உப்பால் வீழ்படிதல் மூலம் சவர்க்காரம் வேறாக்கப்படுகின்றது.

4. சோடியம் காபனேற்று (Na₂CO₃) உற்பத்தி — சொல்வே முறை (NIE 1.5)

சோடியம் காபனேற்று (sodium carbonate, Na₂CO₃ — பொதுவாக washing soda) என்பது கண்ணாடி, தாள் மற்றும் சவர்க்காரக் கைத்தொழில்களுக்குத் தேவையான ஒரு முக்கியமான மூலப்பொருளாகும். இது சொல்வே முறை (Solvay process) — அல்லது அமோனியா-சோடா முறை (ammonia-soda process) — மூலம் கைத்தொழில் ரீதியில் உற்பத்தி செய்யப்படுகின்றது. இம்முறையில் தேவையான மூலப்பொருள்கள் செறிந்த பிரைன் (NaCl கரைசல்), அமோனியா (NH₃) மற்றும் காபனீரொட்சைட்டு (CO₂) ஆகியனவாகும்.

இம்முறையின் ஒரு சிறப்பியல்பு என்னவெனில், அமோனியா மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுகின்றது (NH₃ is recovered and recycled). எனவே NH₃ ஒரு மூலப்பொருளாக இருந்தாலும், அது தொடர்ந்து புதிதாக நுகரப்படுவதில்லை; ஒரு துணைக்காரணியாகச் செயற்பட்டு மீண்டும் பெறப்படுகின்றது. இதனால் முறை செலவுக் குறைவானதாக அமைகின்றது.

படிமுறை 1 — அமோனியாவாக்கம் (ammoniation): செறிந்த பிரைன் கரைசல் ஒரு கோபுர அமைப்பின் மேற்பகுதி ஊடாகவும், NH₃ வாயு கீழ்ப்பகுதி ஊடாகவும் எதிர்த்திசைகளில் அனுப்பப்படுகின்றன. இது முரனோட்ட முறை (countercurrent method) எனப்படுகின்றது; இதனால் இரு தாக்கிகளும் வினைத்திறனாக நன்கு கலக்கின்றன. பிரைன் NH₃ ஐக் கரைத்துக்கொண்டு அமோனியாக் கலந்த பிரைன் கரைசலாக மாறுகின்றது.

படிமுறை 2 — காபனேற்றுதல்: அமோனியாக் கலந்த பிரைன் கரைசலினூடாக CO₂ வாயு செலுத்தப்படுகின்றது. NH₃ உம் CO₂ உம் நீருடன் தாக்கமடைந்து அமோனியம் ஐதரசன் காபனேற்று தோன்றுகின்றது; இது உடனடியாக NaCl உடன் தாக்கமடைந்து சோடியம் ஐதரசன் காபனேற்றை (sodium hydrogencarbonate, NaHCO₃) தோற்றுவிக்கின்றது. NaHCO₃ இனது கரைதிறன் குறைவாகையால் அது வீழ்படிவாகத் தோன்றி வடிகட்டலின் மூலம் வேறாக்கப்படுகின்றது.

NH₃ + CO₂ + H₂O → NH₄HCO₃
NH₄HCO₃ + NaCl → NaHCO₃(s) + NH₄Cl

படிமுறை 3 — வெப்பப்பிரிகை: வேறாக்கப்பட்ட NaHCO₃ வீழ்படிவு வெப்பமேற்றப்படுகின்றது. வெப்பப்பிரிகையின் (thermal decomposition) மூலம் NaHCO₃ சோடியம் காபனேற்றாக மாறுகின்றது; அத்துடன் CO₂ உம் நீராவியும் வெளிவருகின்றன.

2NaHCO₃(s) → Na₂CO₃(s) + CO₂(g) + H₂O(g)

படிமுறை 4 — அமோனியா மீட்பு: வடிகட்டலின் பின்னர் எஞ்சிய கரைசலில் அமோனியம் குளோரைட்டு (NH₄Cl) உள்ளது. இக்கரைசலுடன் சுண்ணம் — Ca(OH)₂ — சேர்க்கப்பட்டு வெப்பமேற்றப்படுகின்றது. இதன் விளைவாக NH₃ வாயு மீண்டும் விடுவிக்கப்பட்டு படிமுறை 1 க்கு மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுகின்றது. இங்கு பயன்படுத்தப்படும் CaO உம், படிமுறை 3 இல் வெளிவந்த CO₂ உம் சுண்ணக்கல்லை (CaCO₃) வெப்பப்பிரிகைக்கு உட்படுத்துவதன் மூலம் பெறப்படுகின்றன.

2NH₄Cl + Ca(OH)₂ → CaCl₂ + 2NH₃ + 2H₂O

Solvay (Ammonia-Soda) Process with NH₃ Recycle Brine + NH₃ ammoniation + CO₂ → NaHCO₃(s) Filter NaHCO₃ heat (decompose) Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O NH₄Cl + Ca(OH)₂ heat → recover NH₃ CaCO₃ kiln → CaO + CO₂ NH₄Cl liquor NH₃ recycled CO₂ recycled NH₃ is regenerated from NH₄Cl and fed back; the process consumes only brine, limestone and energy

அமோனியா NH₄Cl இலிருந்து மீட்கப்பட்டு படிமுறை 1 க்கு மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுகின்றது.

5. அமோனியா (NH₃) உற்பத்தி — ஏபர் முறை (NIE 1.6)

அமோனியா (ammonia, NH₃) என்பது செயற்கைப் பசளை உற்பத்தியின் (குறிப்பாக யூரியா தயாரிப்பின்) அடிப்படை மூலப்பொருளாகும். ஒட்டுமொத்த அமோனியா உற்பத்தியின் சுமார் 80% க்கும் மேல் பசளைக் கைத்தொழிலுக்கே பயன்படுத்தப்படுகின்றது. அமோனியா கைத்தொழில் ரீதியில் ஏபர் முறை (Haber process — அல்லது ஏபர்-போஷ் முறை) மூலம் உற்பத்தி செய்யப்படுகின்றது. இதில் நைதரசனும் (N₂) ஐதரசனும் (H₂) நேரடியாக இணைக்கப்படுகின்றன.

N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g)    ΔH = −92 kJ mol⁻¹

இத்தாக்கம் ஒரு மீளுந்தாக்கமாகும் (reversible reaction) — அதாவது அது ஒரு சமநிலையை (equilibrium) எய்துகின்றது. மேலும் இது ஒரு புறவெப்பத் தாக்கமாகும் (exothermic reaction); முன்னோக்கிய திசையில் வாயு மூலக்கூறுகளின் எண்ணிக்கை 4 இலிருந்து 2 ஆகக் குறைகின்றது. இவ்விரு இயல்புகளும் தாக்க நிபந்தனைகளைத் தெரிவு செய்வதில் முக்கியப் பங்கு வகிக்கின்றன.

நைதரசன் (N₂) வளியைத் திரவமாக்கி பகுதிபடக் காய்ச்சி வடித்தல் (fractional distillation of liquid air) மூலம் பெறப்படுகின்றது. ஐதரசன் (H₂) பெரும்பாலும் இயற்கை வாயுவின் (natural gas) பிரதான கூறான மெதேனை நீராவியுடன் தாக்கமுறச் செய்வதன் மூலம் — நீராவி-மெதேன் மறுசீராக்கம் (steam-methane reforming, SMR) — பெறப்படுகின்றது.

5.1 ஏன் நிபந்தனைகள் ஒரு சமரசம்? (the compromise)

ஏபர் முறையின் நிபந்தனைகள் — சுமார் 450 °C வெப்பநிலையும், சுமார் 200 atm அமுக்கமும், நுண்மமாக்கப்பட்ட இரும்பு (finely divided iron) ஊக்கியும் — ஒரு சமரசத்தைக் (compromise) குறிக்கின்றன. அதாவது விளைச்சல், தாக்க வீதம், மற்றும் செலவு ஆகிய மூன்றுக்கும் இடையில் ஒரு சமநிலையான தெரிவாக அவை அமைகின்றன. இதற்கான காரணங்கள் கீழே விளக்கப்படுகின்றன.

வெப்பநிலை — ஏன் 450 °C? தாக்கம் புறவெப்பத் தன்மை கொண்டதாகையால், லெ-சாட்லியேயின் தத்துவத்தின்படி (Le Chatelier's principle) தாழ்ந்த வெப்பநிலை அமோனியாவின் சமநிலை விளைச்சலை அதிகரிக்கும். எனினும் தாழ்ந்த வெப்பநிலையில் தாக்க வீதம் மிகவும் மெதுவாக இருக்கும் — விளைச்சல் கூடினாலும் அதை அடைய அதிக நேரம் தேவைப்படும். இவ்விரு போக்குகளுக்கும் இடைப்பட்ட சுமார் 450 °C என்னும் இடைநிலை வெப்பநிலை, ஏற்றுக்கொள்ளக்கூடிய விளைச்சலை நியாயமான வேகத்தில் தரும் ஒரு சமரசத் தெரிவாகும்.

அமுக்கம் — ஏன் 200 atm? முன்னோக்கிய திசையில் வாயு மூலக்கூறுகளின் எண்ணிக்கை குறைவதால், லெ-சாட்லியேயின் தத்துவத்தின்படி உயர்ந்த அமுக்கம் சமநிலையை அமோனியாவை நோக்கி நகர்த்தி விளைச்சலை அதிகரிக்கும். ஆனால் மிக உயர்ந்த அமுக்கத்தைப் பேண, கனமான, விலையுயர்ந்த உபகரணங்களும், அதிக மின்சக்தியும் தேவைப்படும்; இது பாதுகாப்பு அபாயத்தையும் உருவாக்கும். எனவே சுமார் 200 atm என்பது, நல்ல விளைச்சலுக்கும் நியாயமான உபகரணச் செலவுக்கும் இடைப்பட்ட சமரசமாகும்.

ஊக்கி — நுண்மமாக்கப்பட்ட இரும்பு: இரும்பு ஊக்கி தாக்கத்தின் வேகத்தை மட்டுமே அதிகரிக்கின்றது; அது சமநிலை விளைச்சலை மாற்றுவதில்லை. இரும்பு நுண்மமாக்கப்படுவதால் (finely divided) அதன் மேற்பரப்புப் பரப்பளவு பெரிதாகி, அதிக தாக்கம் அதன் மேற்பரப்பில் நிகழ முடிகின்றது. ஊக்கியின் காரணமாக, மிக உயர்ந்த — விலையுயர்ந்த — வெப்பநிலை தேவையின்றியே ஏற்றுக்கொள்ளக்கூடிய வேகத்தைப் பெற முடிகின்றது.

நிபந்தனைதெரிவுஏன் இந்தச் சமரசம்?
வெப்பநிலை~450 °Cதாழ்வு → விளைச்சல் கூடும் ஆனால் வீதம் மெதுவு; உயர்வு → வீதம் கூடும் ஆனால் விளைச்சல் குறையும். இடைநிலை வெப்பநிலை இரண்டையும் சமன்செய்கின்றது.
அமுக்கம்~200 atmஉயர் அமுக்கம் → விளைச்சல் கூடும், ஆனால் உபகரணச் செலவும் அபாயமும் அதிகரிக்கும். 200 atm நல்ல விளைச்சலையும் ஏற்கத்தக்க செலவையும் சமன்செய்கின்றது.
ஊக்கிநுண்மமாக்கப்பட்ட இரும்புவீதத்தை அதிகரிக்கின்றது (விளைச்சலை மாற்றாது); உயர் வெப்பநிலை இன்றியே வேகத்தைப் பெறச் செய்கின்றது.
மீள்சுழற்சிதாக்கமடையாத N₂, H₂ஒரே கடப்பில் விளைச்சல் குறைவாயினும், தாக்கமடையாத வாயுக்கள் மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுவதால் ஒட்டுமொத்த மாற்றம் உயர்வாகின்றது.

அமோனியா உருவான பின்னர், வாயுக் கலவை குளிர்விக்கப்பட்டு NH₃ திரவமாக்கப்பட்டு வேறாக்கப்படுகின்றது. தாக்கமடையாமல் எஞ்சிய N₂ உம் H₂ உம் தாக்க அறைக்கு மீண்டும் மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுகின்றன (recycled). இதனால் ஒரே கடப்பில் (single pass) விளைச்சல் சுமார் 15% மட்டுமே ஆயினும், மூலப்பொருள்கள் வீணாகாது ஒட்டுமொத்த உற்பத்தி உயர்வாக அமைகின்றது.

Haber Process — N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ with Recycle Loop N₂ + H₂ feed 1 : 3 ratio Reactor ~450 °C, ~200 atm finely divided Fe Condenser cool → liquefy NH₃ Liquid NH₃ stored / sold unreacted N₂ + H₂ recycled to reactor single-pass yield ≈ 15%

தாக்கமடையாத N₂, H₂ வாயுக்கள் தாக்க அறைக்கு மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுவதால் மூலப்பொருள்கள் வீணாகாது.

பொதுவான தவறுகள் / Common mistakes
  • டௌ முறையில் மக்னீசியம் பெறப்படுவது உருகிய MgCl₂ இன் மின்பகுப்பால் ஆகும்; நீர்க்கரைசலின் மின்பகுப்பால் அல்ல — நீர்க்கரைசலை மின்பகுத்தால் Mg க்குப் பதிலாக H₂ வெளிவரும்.
  • காரக் குளோர முறையில் அனோட்டில் வெளிவருவது Cl₂ உம், கதோட்டில் வெளிவருவது H₂ உம் ஆகும்; இவற்றை மாற்றிக் குழப்பக் கூடாது.
  • சவர்க்காரமாக்கல் என்பது எத்தர் பிணைப்பின் காரத்தினூடான நீராற்பகுப்பாகும் (alkaline hydrolysis); இது ஒரு கூட்டல் தாக்கம் அல்ல.
  • சொல்வே முறையில் NaHCO₃ வீழ்படிவாகத் தோன்றுவது அதன் குறைந்த கரைதிறன் காரணமாகவே; NH₃ ஆனது நுகரப்படாமல் மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படுகின்றது.
  • ஏபர் முறையில் ஊக்கி (இரும்பு) தாக்க வீதத்தை மட்டுமே அதிகரிக்கின்றது; அது சமநிலை விளைச்சலை மாற்றுவதில்லை.
  • ஏபர் முறையில் தாழ்ந்த வெப்பநிலை விளைச்சலை அதிகரிக்கும் என எழுதி, ஏன் 450 °C பயன்படுத்தப்படுகின்றது (வீதச் சமரசம்) என்பதைக் குறிப்பிடத் தவறக் கூடாது.
📝 தேர்வாளர் குறிப்பு / Examiner note

"ஏபர் முறையின் நிபந்தனைகள் ஏன் ஒரு சமரசம்?" என்னும் வினாவுக்கு, ஒவ்வொரு நிபந்தனைக்கும் விளைச்சல், வீதம், செலவு என்னும் மூன்று காரணிகளை இணைத்துப் பதிலளிக்கவும் — தாழ்வெப்பநிலை விளைச்சலை அதிகரிக்கும் ஆனால் வீதம் மெதுவாகும்; உயர் அமுக்கம் விளைச்சலை அதிகரிக்கும் ஆனால் செலவு கூடும். ஒவ்வொரு கைத்தொழில் முறையிலும் அனோட்டு / கதோட்டு தாக்கங்களை சரியான சமன்பாடுகளுடன் எழுதுவதும், மீள்சுழற்சிப்படுத்தப்படும் பொருளை (சொல்வே — NH₃; ஏபர் — தாக்கமடையாத N₂/H₂) தெளிவாகக் குறிப்பிடுவதும் புள்ளிகள் பெற இன்றியமையாதது. லெ-சாட்லியேயின் தத்துவத்தை மேற்கோளிட்டு விளக்கம் தருவது மேலதிகப் புள்ளிகளைப் பெற்றுத்தரும்.

🌐 விளக்க படம் / Explanatory Diagram
Industrial processes A
தொழிற்துறை செயல்முறைகள் A
Industrial processes A
Credit: Wikimedia Commons  · CC BY-SA 4.0
📖 மேலதிக தகவல் / More on Wikipedia →

📝 பயிற்சி வினாக்கள்

பகுதி I — பல்தேர்வு வினாக்கள்

  1. உலோகங்களைத் தாதுவிலிருந்து பிரித்தெடுப்பதில் முக்கிய வேதி வினை:

    1. ஆக்சிஜனேற்றம்
    2. ஒடுக்கம்
    3. நடுநிலையாக்கம்
    4. நீராற்பகுப்பு
    5. எதுவுமில்லை
    விடை
    (2) — உலோக அயனை உலோகமாக்க → ஒடுக்கம்.
  2. மிக வினைத்திறன் மிக்க உலோகங்களை (Na, Al) பிரித்தெடுக்கப் பயன்படும் முறை:

    1. கார்பன் ஒடுக்கம்
    2. மின்னாற்பகுப்பு
    3. வடிகட்டல்
    4. எரித்தல்
    5. எதுவுமில்லை
    விடை
    (2) — மிக வினைத்திறன் உலோகங்கள் → மின்னாற்பகுப்பு.
  3. இரும்பை உலைச்சூளையில் (blast furnace) ஒடுக்கும் முகவர்:

    1. O₂
    2. CO
    3. H₂O
    4. N₂
    5. SO₂
    விடை
    (2) — CO (கார்பன் மோனாக்சைடு) Fe₂O₃-ஐ ஒடுக்கும்.
  4. அலுமினியம் பிரித்தெடுக்கப் பயன்படும் தாது:

    1. ஹேமடைட்
    2. பாக்சைட்
    3. கல்சைட்
    4. ஜிப்சம்
    5. எதுவுமில்லை
    விடை
    (2) — பாக்சைட் (Al₂O₃) → மின்னாற்பகுப்பு.
  5. குறை வினைத்திறன் உலோகங்களை (Cu, Pb) பிரித்தெடுக்க:

    1. மின்னாற்பகுப்பு மட்டும்
    2. கார்பன்/வெப்ப ஒடுக்கம்
    3. வடிகட்டல்
    4. நீர்
    5. எதுவுமில்லை
    விடை
    (2) — குறை வினைத்திறன் → கார்பன் ஒடுக்கம்/வெப்பம்.
  6. தாதுவிலிருந்து தூய்மையான உலோகம் பெறும் இறுதிப் படி பெரும்பாலும்:

    1. நீராற்பகுப்பு
    2. மின்னாற் சுத்திகரிப்பு
    3. எரித்தல்
    4. நடுநிலையாக்கம்
    5. எதுவுமில்லை
    விடை
    (2) — மின்னாற் சுத்திகரிப்பு (எ-கா Cu).

பகுதி II — கட்டமைப்பு வினா

உலோகத்தின் வினைத்திறன் அதன் பிரித்தெடுப்பு முறையை எவ்வாறு தீர்மானிக்கிறது?

மாதிரி விடை
மிக வினைத்திறன் (Na, Al) → மின்னாற்பகுப்பு; நடுத்தர (Fe, Zn) → கார்பன் ஒடுக்கம்; குறை வினைத்திறன் (Au) → இயற்கையாக/எளிய சூடாக்கல்.

உலைச்சூளையில் இரும்பு ஒடுக்கப்படுவதை சமன்பாட்டுடன் தருக.

மாதிரி விடை
Fe₂O₃ + 3CO → 2Fe + 3CO₂.

கட்டுரை வினா

உலோகப் பிரித்தெடுப்பு — வினைத்திறனும் முறையும், ஒடுக்கம், மின்னாற்பகுப்பு, சுத்திகரிப்பை எடுத்துக்காட்டுடன் விளக்குக.

விடை வரைவு
வரைவு: தாது→உலோகம் என்பது ஒடுக்கம்; வினைத்திறன் முறையைத் தீர்மானிக்கும் (Na/Al மின்னாற்பகுப்பு, Fe கார்பன் ஒடுக்கம்); மின்னாற் சுத்திகரிப்பு; எ-கா உலைச்சூளை, பாக்சைட்.
← அலகு 14