1896 இல் ஹென்றி பெக்கரல் கதிரியக்கத் தன்மையைக் கண்டுபிடித்ததைத் தொடர்ந்து, அதிலிருந்து வெளிவரும் கதிர்வீச்சுகளை விஞ்ஞானிகள் பகுப்பாய்வு செய்தனர். நிலையற்ற (unstable) அணுக்கருக்கள் தம் நிலைப்புத்தன்மையை அடைவதற்காகத் தானாகவே சிதைவடையும்போது, கதிரியக்க மூலகங்களிலிருந்து பிரதானமாக மூன்று வகையான கதிர்வீச்சுகள் உமிழப்படுகின்றன — அல்பா (α), பீற்றா (β), காமா (γ). இம்மூன்றும் திணிவு, மின்னேற்றம், ஊடுருவும் திறன் ஆகியவற்றில் முற்றிலும் வேறுபட்டவை.
அல்பா துணிக்கைகள் அதிக வேகத்தில் வெளிவரும் நேர்மின்னேற்றமுடைய ஹீலியம் கருக்கள் (He²⁺ அல்லது ⁴₂He) — திணிவு 4 u, மின்னேற்றம் +2. இவை ஒப்பீட்டளவில் கனமான, மெதுவான துணிக்கைகள் என்பதால் இவற்றின் ஊடுருவும் திறன் மிகக் குறைவு; ஒரு சாதாரணக் கடதாசியினாலேயே இவற்றைத் தடுத்து நிறுத்த முடியும். மின்புலம் அல்லது காந்தப்புலத்தினூடாகச் செலுத்தும்போது இவை மிதமாக வளைந்து செல்லும்.
பீற்றா கதிர்கள் கதிரியக்கக் கருவிலிருந்தே அதிவேகமாக வெளியேற்றப்படும் இலத்திரன்கள் — ஒரு நியூத்திரன் ஒரு புரோத்தனாகவும் ஓர் இலத்திரனாகவும் சிதைவடையும்போது இவை வெளிவருகின்றன (n→p+β). இவை நடுத்தரமான ஊடுருவும் திறனைக் கொண்டவை; சில மில்லிமீற்றர் தடிப்பான அலுமினியத் தகட்டினால் இவற்றை நிறுத்த முடியும். இவற்றின் மறை மின்னேற்றம் காரணமாக மின்/காந்தப்புலங்களில் α துணிக்கைகளுக்கு எதிர்த்திசையில் விலகலடையும்.
காமா கதிர்கள் எவ்வித மின்னேற்றமோ ஓய்வுத்திணிவோ அற்ற, மிக உயர்ந்த சக்தியைக் கொண்ட மின்காந்தக் கதிர்வீச்சு. இவற்றின் ஊடுருவும் திறன் மிக அதிகம் — பல சென்ரிமீற்றர் தடிப்பான ஈயக் குற்றியினால் (Pb) மாத்திரமே இவற்றைத் தடுக்க முடியும். மின்னேற்றமே இல்லாததால் மின்புலத்திலோ காந்தப்புலத்திலோ இவை விலகலடையாது — நேர்கோட்டிலேயே செல்லும்.
| கதிர் | இயல்பு | மின்னேற்றம் | தடுக்கும் பொருள் | புலவிலகல் |
|---|---|---|---|---|
| α | He²⁺ கரு, 4u | +2 | கடதாசி | மிதமான வளைவு |
| β | வேக இலத்திரன் | −1 | சில mm அலுமினியம் | α க்கு எதிர்த்திசை |
| γ | மின்காந்தக் கதிர் | 0 | பல cm ஈயம் | விலகலடையாது |
கதிரியக்க அணுக்கருக்களின் சிதைவு முதல்வரிசைத் தாக்கவியலைப் (first-order kinetics) பின்பற்றுகின்றது — ஒரு கணத்தில் சிதைவடையும் அணுக்களின் எண்ணிக்கை, அக்கணத்தில் இன்னும் சிதையாமல் மீதமுள்ள அணுக்களின் எண்ணிக்கைக்கு நேர் விகிதசமமாகும். இது அடுக்குக்குறை (exponential decay) சமன்பாட்டால் விவரிக்கப்படுகின்றது.
இங்கு N₀ = ஆரம்ப அணுக்களின் எண்ணிக்கை, N = t நேரத்திற்குப் பின் மீதமுள்ள அணுக்களின் எண்ணிக்கை, λ = சிதைவு மாறிலி. அரை-ஆயுள் (t½) என்பது கதிரியக்கப் பொருளின் அளவு அதன் ஆரம்ப அளவின் பாதியாகக் குறைவதற்கு எடுக்கும் நேரம் — இது ஒவ்வொரு கதிரியக்க ஐசோதானிக்கும் ஒரு நிலையான, சிறப்பியல்பு மதிப்பு; வெப்பநிலை, அமுக்கம், இரசாயன வடிவம் போன்ற வெளிக்காரணிகளால் மாறாது.