1869 இல் ரஷ்ய விஞ்ஞானி துமித்திரி மென்டலீவும் ஜேர்மன் விஞ்ஞானி லோத்தர் மேயரும் தனித்தனியாக, மூலகங்களை அவற்றின் அணுத்திணிவு அதிகரிக்கும் ஏறுவரிசையில் ஒழுங்குபடுத்தும்போது இரசாயன பௌதீக இயல்புகள் சீரான இடைவெளிகளில் மீண்டும் மீண்டும் தோன்றுவதை அவதானித்தனர் — இதுவே ஆவர்த்தனத் தன்மை (periodicity). மென்டலீவின் அட்டவணையில் அக்காலத்தில் கண்டுபிடிக்கப்படாத மூலகங்களுக்கான இடைவெளிகள் விடப்பட்டு, அவற்றின் இயல்புகள் முன்கூட்டியே துல்லியமாகக் கணிக்கப்பட்டன. ஆயினும் ஹென்றி மோஸ்லியின் 1913 அணுவெண் கண்டுபிடிப்பிற்குப் பின், அணுத்திணிவுக்குப் பதிலாக அணுவெண்ணே மூலகங்களின் இயல்புகளைத் தீர்மானிக்கும் அடிப்படைக் காரணி என நிரூபணமானது — நவீன ஆவர்த்தன அட்டவணை அணுவெண் ஏறுவரிசையிலேயே கட்டப்பட்டுள்ளது.
ஆவர்த்தனம் (period): ஆவர்த்தன அட்டவணையின் கிடைவரிசைகள். ஒரு மூலகத்தின் அணுவில் இலத்திரன்கள் நிரப்பப்படும்போது அதி-உயர்ந்த பிரதான சக்தி மட்டம் எதுவாக அமைகின்றதோ, அதுவே அம்மூலகத்தின் ஆவர்த்தன எண். கூட்டம் (group): செங்குத்தான நிரல்கள். ஒரே கூட்டத்தில் அமைந்துள்ள மூலகங்கள் வலுவளவு ஓடுகளில் சம எண்ணிக்கையான இலத்திரன்களையும், முற்றாக ஒத்த வெளியோட்டு இலத்திரன் நிலையமைப்பையும் கொண்டிருக்கின்றன.
மூலகங்களின் இரசாயனத் தாக்கங்கள் யாவும் வலுவளவு இலத்திரன்களிலேயே தங்கியுள்ளன — கூட்டம் 1 இல் உள்ள அனைத்து கார உலோகங்களும் ns¹ எனும் ஒத்த வெளியோட்டு இலத்திரன் அமைப்பையும், கூட்டம் 2 இல் உள்ளவை ns² அமைப்பையும் கொண்டுள்ளன. இதுவே ஒரே கூட்டத்திலுள்ள மூலகங்கள் ஒத்த இரசாயன இயல்புகளை வெளிப்படுத்துவதற்கான அடிப்படைக் காரணம்.
ஓர் அணுவின் அதிகூடிய சக்தியைக் கொண்ட இறுதி இலத்திரன் (வேறுபடுத்தும் இலத்திரன்) எந்த உப-சக்தி மட்டத்தில் நிரப்பப்படுகின்றதோ, அதன் அடிப்படையில் ஆவர்த்தன அட்டவணை நான்கு தொகுதிகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது.
| தொகுதி | அமைவிடம் | கூட்டங்கள் | வலுவளவு அமைப்பு |
|---|---|---|---|
| s | இடதுபுற ஓரம் | 1, 2 | ns¹ / ns² |
| p | வலதுபுறம் | 13–18 | ns²np¹⁻⁶ |
| d | மையப்பகுதி (தாண்டல் உலோகங்கள்) | 3–12 | period 4 முதல் ஆரம்பம் |
| f | கீழே தனியாக (லாந்தனைட்டு/அக்டினைட்டு) | — | (n−2)f |
ஆரம்பகால அட்டவணைகளில் கூட்டங்களைக் குறிக்க உரோமன் இலக்கங்களுடன் A, B எழுத்துகள் இணைத்துப் பயன்படுத்தப்பட்டன (IA, IIA, … VIIIB) — ஆனால் அமெரிக்க, ஐரோப்பிய இரசாயனவியல் கழகங்களிடையே இதில் முரண்பாடுகள் நிலவின. இக்குழப்பத்தை நீக்க IUPAC புதிய முறையைப் பரிந்துரைத்தது: இடப்பக்கத்திலிருந்து வலப்பக்கமாக 1 முதல் 18 வரையான அரபு எண்களைப் பயன்படுத்தி நிரல்கள் பெயரிடப்படுகின்றன.
| கூட்டம் | பெயர் | உதாரணம் |
|---|---|---|
| 1 | கார உலோகங்கள் | Li, Na, K |
| 2 | காரமண் உலோகங்கள் | Be, Mg, Ca |
| 16 | கல்கோகெனைட்டுகள் | O, S, Se |
| 17 | அலசன்கள் | F, Cl, Br, I |
| 18 | விழுமிய வாயுக்கள் | He, Ne, Ar |
க.பொ.த (உ/த) பகுதி I வினாக்களில் "இலத்திரன் நிலையமைப்பு தரப்பட்டு, ஆவர்த்தனம், கூட்டம், தொகுதியைக் கண்டறிக" எனும் வினா அடிக்கடி வரும்.