செய்முறை ·
செய்முறை 13
செய்முறை 13 — ஏலைட்டுக்களை இனங்காணல்
NIE செய்முறைக் கைநூல் · அலகு 6 (p தொகுப்பு — ஏலஜன்கள்)
நோக்கம்
வெள்ளி நைத்திரேற்று (AgNO₃) கரைசல் மற்றும் செறிவான சல்பியூரிக் அமிலம் (H₂SO₄) ஆகியவற்றை வேதியியல் சோதனை (chemical test) அகுமாக பயன்படுத்தி, கரைசலில் குளோரைட்டு (Cl⁻), புரோமைட்டு (Br⁻), அயோடைட்டு (I⁻) ஆகிய ஏலைட்டு அயன்களை (halide ions) இனங்காணுவதே இச்செய்முறையின் நோக்கமாகும்.
அடிப்படைக் கோட்பாடு
ஏலைட்டு அயன்கள் வெள்ளி அயனுடன் (Ag⁺) வினைபட்டு வேறுபட்ட நிற வீழ்படிவுகளை (precipitates) உருவாக்குகின்றன. இந்த வீழ்படிவுகளின் அமோனியாவில் (NH₃) கரைதிறன் (solubility) ஒவ்வொரு ஏலைட்டுக்கும் வேறுபட்டிருக்கும்.
AgNO₃ உடனான வினைகள்
Ag⁺ + Cl⁻ → AgCl (வெண்மை வீழ்படிவு)Ag⁺ + Br⁻ → AgBr (கிரீம்/வெளிர் மஞ்சள் வீழ்படிவு)
Ag⁺ + I⁻ → AgI (மஞ்சள் வீழ்படிவு)
செறிவான H₂SO₄ உடனான வினைகள்
NaCl + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HCl↑ (வெண்மையான புகை)NaBr + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HBr↑; 2HBr + H₂SO₄ → Br₂ + SO₂ + 2H₂O
8NaI + 9H₂SO₄ → 8NaHSO₄ + 4I₂ + H₂S + 4H₂O
HI வலிமையான ஒட்சிஇறக்கி (reducing agent) — H₂SO₄ ஐ H₂S ஆக ஒட்சிஇறக்குகின்றது.
தேவையான உபகரணங்களும் இரசாயனங்களும்
செய்முறை
- AgNO₃ சோதனை: மூன்று சோதனைக் குழாய்களில் தனித்தனியாக NaCl, NaBr, NaI கரைசல்கள் சிறிதளவு எடுக்க. ஒவ்வொன்றிலும் நீர்த்த HNO₃ இன் சில துளிகளை சேர்க்க (வேறு அயன்கள் குறுக்கிடாமல் இருக்க). பின்னர் AgNO₃ கரைசலின் சில துளிகளை சேர்த்து வீழ்படிவின் நிறத்தை அவதானிக்க.
- அமோனியா கரைதிறன் சோதனை: ஒவ்வொரு வீழ்படிவையும் நீர்த்த NH₃ உடன் குலுக்கு. AgCl கரையும்; AgBr கரையாது. பின்னர் செறிவான NH₃ சேர்க்க — AgBr கரையும்; AgI கரையாது.
- செறிவான H₂SO₄ சோதனை (புகை அறையில்): மூன்று சோதனைக் குழாய்களில் தனியே NaCl, NaBr, NaI திண்மங்களை சிறிதளவு எடுக்க. ஒவ்வொன்றிலும் செறிவான H₂SO₄ இன் சில துளிகளை கவனமாகச் சேர்த்து வெளியாகும் வாயுவின் நிறம் மற்றும் வாசனையை அவதானிக்க.
அவதானிப்புகள்
| ஏலைட்டு (Halide) | AgNO₃ உடன் வீழ்படிவு | NH₃ இல் கரைதிறன் | செறிவான H₂SO₄ உடன் |
|---|---|---|---|
| Cl⁻ | வெண்மை (white) AgCl | நீர்த்த NH₃ இல் கரைகின்றது | வெண்மையான HCl புகை (misty white fumes) |
| Br⁻ | கிரீம்/வெளிர் மஞ்சள் AgBr | செறிவான NH₃ இல் மட்டும் கரைகின்றது | HBr புகை + சிவப்பு-பழுப்பு Br₂ ஆவி |
| I⁻ | மஞ்சள் AgI | NH₃ இல் கரையவில்லை | ஊதா I₂ ஆவி + H₂S வாசனை |
பாதுகாப்புக் குறிப்புகள்
- செறிவான H₂SO₄ மிகவும் அரிக்கும் தன்மையுடையது (corrosive); புகை அறையில் (fume cupboard) மட்டுமே பயன்படுத்தவும்.
- AgNO₃ தோலை நிரந்தரமாக கறுப்பு நிறமாக்கும்; கையுறைகள் அணிக.
- Br₂ ஆவி நச்சுத்தன்மையுடையது (toxic); உள்ளிழுக்காதீர்கள்.
- HNO₃ மற்றும் NH₃ ஆகியவை கண்களை அரிக்கும்; பாதுகாப்பு கண்ணாடி அணிக.
பரீட்சகர் கவனிக்கும் பொதுவான பிழைகள்
தவிர்க்க வேண்டியவை
- AgNO₃ சேர்ப்பதற்கு முன் நீர்த்த HNO₃ சேர்க்காதிருத்தல் — CO₃²⁻, SO₄²⁻ போன்ற அயன்களும் AgNO₃ உடன் வீழ்படிவு தரும்; HNO₃ இவற்றை கரைக்கும்.
- AgCl, AgBr, AgI வீழ்படிவுகளின் நிற வேறுபாட்டை சரியாக விவரிக்காதிருத்தல் — "வெண்மை", "கிரீம்", "மஞ்சள்" என தெளிவாக பதிலிடவேண்டும்.
- நீர்த்த NH₃ மட்டுமே சேர்த்துவிட்டு AgBr கரையவில்லை என்று முடிவெடுப்பது — செறிவான NH₃ இல் AgBr கரைவதை மறந்துவிடுவர்.
- HCl சோதனைக்கு HNO₃ க்கு பதிலாக HCl சேர்ப்பது — HCl தானே AgCl வீழ்படிவைத் தரும், முடிவுகள் தவறாகும்.
📺 செயல்விளக்க வீடியோ
வெளி YouTube வழங்குநரிடமிருந்து.