செய்முறை ·
செய்முறை 15
செய்முறை 15 — அமோனியா வாயுவையும் அமோனியம் உப்புகளையும் இனங்காணல்
NIE செய்முறைக் கைநூல் · அலகு 6 (p தொகுப்பு — நைதரசன் வேதியியல்)
நோக்கம்
அமோனியா வாயுவை (ammonia gas, NH₃) வேதியியல் சோதனைகள் மூலம் இனங்காணவும், அமோனியம் உப்புகளை (ammonium salts) சோடியம் இட்ரோக்சைட்டு கரைசலுடன் வெப்பமேற்றி வெளிவரும் அமோனியா வழியாக அடையாளம் காணவும் கற்றுக்கொள்வதே இச்செய்முறையின் நோக்கமாகும்.
அடிப்படைக் கோட்பாடு
அமோனியம் அயன் (NH₄⁺) ஒரு வலிமையற்ற அமிலமாகச் செயற்படுகின்றது. சோடியம் இட்ரோக்சைட்டு (NaOH) கரைசல் சேர்த்து வெப்பமேற்றும்போது அமோனியா வாயு (NH₃) வெளியாகின்றது.
சமன்படுத்தப்பட்ட அயனிகச் சமன்பாடு
NH₄⁺ + OH⁻ → NH₃↑ + H₂Oவெப்பமேற்றல் இந்த சமநிலையை NH₃ வெளியாகும் திசையில் நகர்த்துகின்றது.
அமோனியா வாயுவின் இயல்புகள்: நிறமற்றது, கூர்மையான (pungent) வாசனை உடையது, நீரில் மிக அதிகமாக கரைகின்றது (highly soluble), வெளியே வரும் வாயு ஈர சிவப்பு லிட்மஸ் காகிதத்தை (moist red litmus) நீலமாக மாற்றுகின்றது.
வெள்ளை புகை சோதனை
NH₃(g) + HCl(g) → NH₄Cl(s)செறிவான HCl அமிலத்தில் நனைத்த கண்ணாடிக் கம்பியை (glass rod) NH₃ அருகே வைத்தால் NH₄Cl இன் வெள்ளை புகை (white fumes) உருவாகும்.
தேவையான உபகரணங்களும் இரசாயனங்களும்
செய்முறை
- சோதனைக் குழாயில் அமோனியம் உப்பு (NH₄Cl அல்லது (NH₄)₂SO₄) சிறிதளவு எடு.
- NaOH கரைசல் (~2 cm³) சேர்க்க.
- குழாயின் வாயில் ஈர சிவப்பு லிட்மஸ் காகிதம் வைத்து, குழாயை மெதுவாக வெப்பமேற்று. வாயு வெளியேறும்போது லிட்மஸ் நீலமாகும்.
- செறிவான HCl இல் நனைத்த கண்ணாடிக் கம்பியை குழாய் வாய்க்கு அருகே (தொடாமல்) கொண்டு செல்; வெண்மையான புகை உருவாகுமா என அவதானி.
- மாறாக, நெஸ்லர் (Nessler's) காட்டி சேர்த்தால் பழுப்பு நிற வண்ணம் அல்லது வீழ்படிவு கிடைக்கும்.
அவதானிப்புகள்
| சோதனை | அவதானிப்பு | முடிபு |
|---|---|---|
| வாசனை | கூர்மையான (pungent) வாசனை | NH₃ வாயு |
| ஈர சிவப்பு லிட்மஸ் | நீலமாக மாறுகின்றது | NH₃ காரத்தன்மையுடையது |
| HCl கண்ணாடிக் கம்பி | வெண்மையான புகை உருவாகின்றது | NH₄Cl உருவாகின்றது |
| நீரில் கரைதல் | அதிகமாக கரைகின்றது; pH > 7 | காரக் கரைசல் (NH₄OH) |
| நெஸ்லர் காட்டி (Nessler's) | பழுப்பு நிற வீழ்படிவு | NH₄⁺ அயன் உறுதிப்படுத்தல் |
பாதுகாப்புக் குறிப்புகள்
- அமோனியா வாயு கண்களையும் சுவாசப் பாதையையும் அரிக்கும்; புகை அறையில் அல்லது நல்ல காற்றோட்டமுள்ள இடத்தில் பரிசோதனை செய்க.
- NaOH கரிப்புத் தன்மையுடையது (caustic); தோலில் படாமல் கவனமாக கையாளுக.
- செறிவான HCl ஆவி கண்களை எரிக்கும்; HCl கண்ணாடிக் கம்பியை எந்நேரமும் வாயிலிருந்து விலக்கி வைக்க.
பரீட்சகர் கவனிக்கும் பொதுவான பிழைகள்
தவிர்க்க வேண்டியவை
- லிட்மஸ் காகிதம் ஈரமாக இல்லாமல் இருப்பது — வாயுவை கண்டறிய காகிதம் ஈரமாக இருக்க வேண்டியது அவசியம்; ஈரமற்ற காகிதம் வாயுவுடன் வினைபடாது.
- அதிகமாக வெப்பமேற்றல் — சிறிய அலை (gentle heating) மட்டுமே தேவை; அதிகமாக வெப்பமேற்றினால் கரைசல் தெறிக்கும்.
- "NH₃ மணம் வருகிறது, எனவே NH₄⁺ உள்ளது" என்று மட்டும் கூறுவது போதாது — லிட்மஸ் மாற்றம் மற்றும் வெள்ளை புகை சோதனை ஆகிய இரண்டும் தேவை.
- NaOH சேர்க்காமல் வெப்பமேற்றுவது — சில உப்புகள் வெப்பமேற்றல் மட்டுமே NH₃ வெளியிடும்; ஆனால் NaOH இல்லாமல் சோதனை முழுமையடையாது.
📺 செயல்விளக்க வீடியோ
வெளி YouTube வழங்குநரிடமிருந்து.