செய்முறை 34 — சமநிலைத் தொகுதிகள் மீது வெப்பநிலையின் விளைவைக் கற்றல்
NIE செய்முறைக் கைநூல் · அலகு 12 (இரசாயன சமநிலை, லு சாட்லியேர் தத்துவம்)
நோக்கம்
இரண்டு சமநிலைத் தொகுதிகளில் — நைட்ரஜன் டையாக்சைட்/டைநைட்ரஜன் டெட்ராக்சைட்டு (NO₂/N₂O₄) மற்றும் கோபால்ட்(II) குளோரைட்டு நிறச் சமநிலை — வெப்பநிலையை மாற்றும்போது சமநிலை எந்த திசையில் விலகுகின்றது என்பதைக் கண்டறிவதே இச்செய்முறையின் நோக்கமாகும்.
அடிப்படைக் கோட்பாடு
ஒரு மீள்தகு வேதிவினையில் (reversible reaction) சமநிலை (equilibrium) நிலவும்போது, வெப்பநிலையை உயர்த்தினால் வெப்பம் உறிஞ்சும் (endothermic) திசையில் சமநிலை விலகும்; வெப்பநிலையைக் குறைத்தால் வெப்பம் வெளியிடும் (exothermic) திசையில் விலகும். இதுவே லு சாட்லியேர் தத்துவம் (Le Chatelier's principle).
தொகுதி 1: NO₂ ⇌ N₂O₄ சமநிலை
முன்வினை வெப்பம் வெளியிடும் (exothermic); பின்வினை வெப்பம் உறிஞ்சும் (endothermic).
சூடாக்கும்போது — பின்வினை ஊக்குவிக்கப்பட்டு NO₂ செறிவு (concentration) அதிகரிக்கும்; குழல் கடும் பழுப்பு-நிறமாகும்.
குளிர்விக்கும்போது — முன்வினை ஊக்குவிக்கப்பட்டு N₂O₄ உருவாகும்; குழல் வெளிர்ந்த நிறமாகும்.
(பழுப்பு) ⇌ (நிறமற்றது)
தொகுதி 2: கோபால்ட்(II) குளோரைட்டு நிறச் சமநிலை
முன்வினை வெப்பம் உறிஞ்சும் (endothermic).
சூடாக்கும்போது — நீலமான [CoCl₄]²⁻ உருவாகும்.
குளிர்விக்கும்போது — இளஞ்சிவப்பான [Co(H₂O)₆]²⁺ திரும்புகின்றது.
(இளஞ்சிவப்பு) ⇌ (நீலம்)
தேவையான உபகரணங்களும் இரசாயனங்களும்
செய்முறை
- சுத்தமான இரண்டு குழாய்களில் (test tubes) ஒட்சிகோபால்ட்டு கரைசலை (CoCl₂ in concentrated HCl) பரிசோதிக்கவும்.
- தொகுதி 1 (NO₂/N₂O₄): NO₂/N₂O₄ கலவையுடன் நிரப்பி அடைக்கப்பட்ட முத்திரையிட்ட கண்ணாடிக் குழாயை எடுக்கவும். ஆரம்பத்தில் நிறத்தைப் பதிவு செய்யவும்.
- அக்குழாயை சுமார் 80°C சூடான நீரில் 2–3 நிமிடங்கள் வைக்கவும். நிற மாற்றத்தைப் பதிவிடவும்.
- அதே குழாயை உடனடியாக பனிக்கட்டி நீரில் (≈0°C) வைக்கவும். நிறத்தை மீண்டும் பதிவிடவும்.
- தொகுதி 2 (Co சமநிலை): CoCl₂ கரைசலை கொண்ட குழாயை சூடான நீரில் வைக்கவும். நீல நிறத்தை கவனிக்கவும்.
- அக்குழாயை பனிக்கட்டி நீரில் மாற்றி இளஞ்சிவப்பு நிறம் திரும்புவதைக் கவனிக்கவும்.
- நிறங்கள் மாறுவதை லு சாட்லியேர் தத்துவத்தின் (Le Chatelier's principle) மூலம் விளக்கவும்.
அவதானிப்புகள்
| தொகுதி | சூடான நீரில் (≈80°C) | பனிக்கட்டி நீரில் (≈0°C) | சமநிலை விலகல் திசை |
|---|---|---|---|
| NO₂/N₂O₄ | கடும் பழுப்பு நிறம் — NO₂ அதிகரிக்கின்றது | வெளிர் நிறம் — N₂O₄ அதிகரிக்கின்றது | சூடு → பின்வினை நோக்கி (NO₂ உருவாகல்) |
| [Co(H₂O)₆]²⁺ / [CoCl₄]²⁻ | நீல நிறம் — [CoCl₄]²⁻ அதிகரிக்கின்றது | இளஞ்சிவப்பு — [Co(H₂O)₆]²⁺ திரும்புகின்றது | சூடு → முன்வினை நோக்கி (நீல உருவாகல்) |
பாதுகாப்புக் குறிப்புகள்
- NO₂ நச்சு வாயு; முத்திரையிட்ட குழாய்கள் மட்டுமே பயன்படுத்தவும். குழாய் உடைந்தால் உடனடியாக அறையை காற்றோட்டப்படுத்தவும்.
- செறிந்த HCl அரிக்கும் தன்மையுடையது; கண்பாதுகாப்புக் கண்ணாடியும் கையுறைகளும் அணிக.
- கோபால்ட் சேர்மங்கள் தோல் உணர்திசு எரிச்சலை ஏற்படுத்தும் — தொடர்பு ஏற்பட்டால் நீரால் கழுவுக.
- சூடான நீர் அல்லது நீராவியால் தீக்காயம் ஏற்படாமல் இருக்க பாத்திரங்களை கவனமாகக் கையாளவும்.
பரீட்சகர் கவனிக்கும் பொதுவான பிழைகள்
- "சூடாக்கும்போது சமநிலை மாறுகிறது" என மட்டும் கூறி, திசையையும் காரணத்தையும் குறிப்பிடாமல் விடுதல் — முழு மதிப்பெண் கிடைக்காது.
- NO₂/N₂O₄ தொகுதியில் ΔH அடையாளத்தை தலைகீழாக எழுதுதல் (முன்வினை endothermic என்று தவறாகக் குறிப்பிடல்).
- கோபால்ட்டு தொகுதியில் நிறமாற்றத்தை வெப்பம் நேரடியாக ஏற்படுத்துகிறது என்று கூறுதல் — அது சமநிலை விலகல் மூலம் நிகழ்கின்றது என்பது சரியான விளக்கம்.
- வேறுபட்ட வெப்பநிலை நிலைகளை ஒப்பிடாமல் ஒரு நிலையில் மட்டும் நிறத்தை பதிவிடுதல்.
📺 செயல்விளக்க வீடியோ
வெளி YouTube வழங்குநரிடமிருந்து.