வேதி நுண்ணறிவு · அலகுகள் 11, 14
சல்பூரிக் அமிலம் (H₂SO₄) — 'King of Chemicals'
உலக உற்பத்தி #1 (~270 Mt/yr) — diprotic acid + dehydrating agent + oxidant (hot conc) + Contact process
1அமைப்பு & பண்புகள்
- வடிவம்:
- நிறமற்ற எண்ணெய்-போன்ற திரவம், அதி-viscous
- அடர்த்தி:
- 1.84 g/mL (98% — ~18 M)
- கொதிநிலை:
- 337 °C (H-bonding ⇒ அதிக)
- Ka1 / Ka2:
- ~10³ / 1.2 × 10⁻²
- oleum:
- H₂SO₄ + SO₃ → H₂S₂O₇ (Contact process intermediate)
⚠ எப்படி நீர்த்து (how to dilute) — பாதுகாப்பு ★★★★★
"AAA விதி" — Always Add Acid (to water). H₂SO₄ + H₂O — மிக exothermic. நீரில் அமிலம் ஊற்றினால் — வெப்பம் கீழே சென்று கலக்கும். அமிலத்தில் நீர் ஊற்றினால் — மேலே நீர் கொதித்து தெறிக்கும் (acid burns).
2தாக்கங்கள் — 4 முக்கிய பயன்பாடுகள்
A. வலிய diprotic அமிலம் (strong diprotic acid)
- + NaOH → NaHSO₄ → Na₂SO₄ (2-step neutralisation)
- + NH₃ → (NH₄)₂SO₄ (உரம்)
- + CaCO₃ → CaSO₄ + CO₂ + H₂O
- + Zn → ZnSO₄ + H₂ ↑ (H₂ ஆய்வக prep)
B. வறட்சி வினைபடி (dehydrating agent) — conc-ஆக ★★★★
- C₁₂H₂₂O₁₁ (sugar) → 12 C + 11 H₂O (கருப்பு கரிமம் தோன்றும்)
- HCOOH (formic acid) → CO + H₂O (CO ஆய்வக prep)
- C₂H₅OH + 170 °C → C₂H₄ + H₂O (ethanol dehydration → ethene)
- Hygroscopic — காற்றில் ஈரம் ஈர்க்கும் (desiccator)
C. ஒட்சியேற்றி (oxidant — hot conc only)
- Cu + 2 H₂SO₄ → CuSO₄ + SO₂ ↑ + 2 H₂O
- C + 2 H₂SO₄ → CO₂ + 2 SO₂ + 2 H₂O
- S + 2 H₂SO₄ → 3 SO₂ + 2 H₂O
- Br⁻ + conc H₂SO₄ → SO₂ + Br₂ (பழுப்பு) — Br⁻ ஒடுக்கி
- I⁻ + conc H₂SO₄ → H₂S + I₂ (ஊதா)
D. டிஸ்பிளேஸ்மென்ட் (displacement) — அதிக-கொதிநிலை
- NaCl + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HCl ↑ (HCl gas lab prep)
- NaNO₃ + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HNO₃ (HNO₃ lab prep)
- 2 NaCl + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + 2 HCl (heat, salt cake)
H₂SO₄ HUB · அமிலம் + dehydrator + ஒட்சியேற்றி + displacer — 4-முக ராஜா
3Contact process & பயன்பாடுகள்
⚗ Contact process Unit 14
- Step 1: S + O₂ → SO₂ (அல்லது pyrite roasting: 4 FeS₂ + 11 O₂ → 2 Fe₂O₃ + 8 SO₂)
- Step 2 (V₂O₅, 450 °C, 1–2 atm): 2 SO₂ + O₂ ⇌ 2 SO₃ ΔH = −197 kJ (exothermic — Le Chatelier compromise)
- Step 3: SO₃ + H₂SO₄ → H₂S₂O₇ (oleum) (நீர் நேரடியாக சேர்த்தால் mist — பாதுகாப்பு பிரச்சினை)
- Step 4: H₂S₂O₇ + H₂O → 2 H₂SO₄
ஏன் 450 °C? குறைந்த T → high yield, low rate (V₂O₅ வேலை இல்லை). 450 °C — compromise. ~98% conversion.
பயன்பாடுகள் (uses — ஏன் "Kingofchem"?)
- உரம் (~55%) — phosphate rock + H₂SO₄ → superphosphate.
- உலோக pickling — steel surface treatment.
- Detergent — sulfonation alkyl benzene → ABS.
- Lead-acid battery — electrolyte (Pb + PbO₂).
- Paper, dye, plastic, petrochemical refining.
4சுற்றுச்சூழல், பாதுகாப்பு & தேர்வாளர்
🌧 Acid rain
SO₂ (fossil fuel எரிப்பு) + ½ O₂ + H₂O → H₂SO₄ → pH 3–4 rain. காடு, மீன், கட்டிட சேதம். தடுப்பு: flue gas desulfurisation (FGD — Ca(OH)₂ scrubber).
⚠ பாதுகாப்பு
அதி-corrosive. தோலில் பட்டால் — உடனே நிறைய நீரால் கழுவ (15 நிமிடம்). கண்ணில் பட்டால் — eye-wash. PPE: goggles + face shield + acid-resistant gloves + lab coat.
📊 தேர்வாளர் பாங்கு
- Paper I: Halide + conc H₂SO₄ products (Cl/Br/I trend) MCQ.
- Paper II: Contact process — full conditions + Le Chatelier essay.
- Paper II: Sugar + conc H₂SO₄ — dehydration observation.
- Unit 14: Why "world #1" — uses + production diagram.
🔗 தொடர்புடைய கருத்துகள் — Connected Concepts
Unit 11 · விரைவில்
Diprotic Ka1/Ka2; Le Chatelier in Contact process
Unit 13 · விரைவில்
V₂O₅ catalyst (heterogeneous), 450 °C kinetics-yield compromise
Unit 14 · விரைவில்
Contact process diagram; superphosphate; FGD acid-rain
அயன்
SO₂ — Contact process intermediate
அயன்
SO₄²⁻ — final ion; BaSO₄ ID test