வேதி நுண்ணறிவு · அலகுகள் 6, 11, 13, 14
தயோசல்பேட் அயனின் (S₂O₃²⁻) இரசாயனவியல்
I₂ titration-ன் standard, photographic fixer (hypo), AL Practical-ன் kinetics ratstar
1அமைப்பு & பண்புகள்
- வடிவியல்:
- நான்முகி — SO₄²⁻ ஐ ஒத்தது, O ஐ S கொண்டு மாற்றினால்
- ஏற்றம்:
- 2−
- S OS:
- +2 சராசரி (central S = +5, terminal S = −1 — formal புத்தக மதிப்புகள்)
- நீர் கரைதிறன்:
- Na₂S₂O₃·5H₂O — மிக கரையும்
- நிறம்:
- நிறமற்ற
2தாக்கங்கள் — 3 கிளாசிக் context
A. I₂ titration (iodometry) ★★★★★
2 S₂O₃²⁻ + I₂ → S₄O₆²⁻ + 2 I⁻
தயோசல்பேட் ஒடுக்கி (mild) — விளைபொருள் tetrathionate (S₄O₆²⁻). Indicator: starch — end point கருநீலம் → நிறமற்ற.
பயன்: Cu²⁺, ClO⁻, MnO₄⁻, Cr₂O₇²⁻ titrations indirectly (substance ஒட்சியேற்றி → I₂ release → titrate I₂).
B. அமிலத்தில் சிதைவு — AL kinetics classic Unit 13
S₂O₃²⁻ + 2 H⁺ → S ↓ + SO₂ ↑ + H₂O
"மறையும் சிலுவை (disappearing-cross)" சோதனை: Na₂S₂O₃ + HCl + paper + cross beneath beaker → கொலோய்டு S உருவாகும் → சிலுவை மறையும். நேரம் அளவீட்டு — rate vs [HCl] / vs T கிராஃப் — Arrhenius / order-of-reaction கணக்கீடு.
C. Complex ligand — Ag-உடன்
AgBr + 2 S₂O₃²⁻ → [Ag(S₂O₃)₂]³⁻ + Br⁻
புகைப்பட fixer — exposed-ஆகாத AgBr-ஐ கரைத்து கழுவுகிறது.
S₂O₃²⁻ HUB · I₂ titrant + AL kinetics நட்சத்திரம் + Ag fixer ligand
3பயன்பாடுகள் (Uses)
- Iodometric standard — Cu²⁺ in ore, Cl₂ in water, dissolved O₂.
- Photographic fixer (hypo) — Na₂S₂O₃ for AgBr/AgCl removal.
- Antichlor — paper / textile bleaching: S₂O₃²⁻ + 4 Cl₂ + 5 H₂O → 2 SO₄²⁻ + 8 HCl.
- Antidote — cyanide poisoning: S₂O₃²⁻ + CN⁻ → SCN⁻ + SO₃²⁻ (rhodanese enzyme).
- Gold leaching — alternative to cyanide (greener).
4அடையாள சோதனை & தேர்வாளர்
+ dilute HCl
SO₂ ↑ + மஞ்சள் S கொலோய்டு turbid
+ I₂(aq)
I₂ பழுப்பு மறையும் (S₄O₆²⁻ உருவாகும்)
+ AgNO₃ (excess)
Ag₂S₂O₃ வெண் ppt → பழுப்பு → கருப்பு Ag₂S
+ FeCl₃
ஊதா-கருப்பு கரைசல் → விரைவில் மறையும்
📊 தேர்வாளர் பாங்கு
- Paper II (Practical): Iodometry — Cu²⁺ determination உள்ள ore.
- Paper II: S₂O₃²⁻ + HCl kinetics "disappearing cross" — order ஐ கணக்கிட.
- Unit 13: Rate order graph from S₂O₃²⁻/HCl data.
🔗 தொடர்புடைய கருத்துகள் — Connected Concepts