இரண்டாம் உலகப் போர் மனிதகுல வரலாற்றிலேயே மிகப் பெரிய போராகும் — எழுபத்திரண்டு மில்லியன் உயிரிழப்புகள், ஆறு கண்டங்கள், ஐம்பதுக்கும் மேற்பட்ட நாடுகள் நேரடியாகப் பங்கேற்ற ஒரு பேரழிவு. முதலாம் உலகப் போரின் முடிவில் விதைக்கப்பட்ட வெர்சாய் உடன்படிக்கையின் கடும் தண்டனைகளும் 1929 இன் பொருளாதார சரிவும் இணைந்து ஜெர்மனியில் நாஜிசம் வளர வளமான சூழலை உருவாக்கின. காரணம் → முக்கிய நிகழ்வு → விளைவு என்ற கட்டமைப்பில் இந்தத் தொகுதியைப் புரிந்துகொள்வது G.C.E. O/L-இல் ஒவ்வொரு ஆண்டும் கேட்கப்படும் கேள்விகளுக்கு உதவும்.
1919 வெர்சாய் உடன்படிக்கை ஜெர்மனி மீது சுமத்திய கடும் தண்டனைகள் ஆழமான பழிவாங்கல் உணர்வை உருவாக்கியிருந்தது. 1929 இல் ஏற்பட்ட Great Depression (பெரும் பொருளாதார வீழ்ச்சி) மக்களை வறுமையில் தள்ளியது, இந்த அவநம்பிக்கையான சூழலிலேயே Hitler-இன் நாஜிக் கட்சி வேகமாக வளர்ந்தது. நாஜி கொள்கையின் மையமாக இருந்த Lebensraum (வாழ்விட விரிவாக்கம்) கிழக்கு ஐரோப்பாவைக் கைப்பற்ற வேண்டும் என்ற எண்ணத்தையும், இனவெறிக் கொள்கைகளையும் தூண்டியது. அதே சமயம், 1931 இல் மஞ்சூரியா மீதும் 1935 இல் அபிசீனியா மீதும் நடந்த ஆக்கிரமிப்புகளை தடுக்கத் தவறியது League of Nations-இன் தோல்வியை வெளிச்சம் போட்டுக் காட்டியது. இறுதியாக, 1938 இல் பிரிட்டிஷ் பிரதமர் Chamberlain நடத்திய Munich Appeasement கொள்கை மூலம் செக்கோஸ்லோவாக்கியாவின் ஒரு பகுதியை Hitler-க்கு விட்டுக்கொடுத்தது, இது Hitler-இன் ஆக்கிரமிப்பு நோக்கத்தை மேலும் தூண்டியது.
1 செப்டம்பர் 1939 அன்று ஜெர்மனி போலந்தைக் கைப்பற்றியது போரின் அதிகாரப்பூர்வ தொடக்கமாக அமைந்தது, செப்டம்பர் 3 அன்று பிரிட்டனும் பிரான்ஸும் ஜெர்மனி மீது போர் அறிவித்தன. ஜூன் 1940 இல் பிரான்ஸ் வீழ்ச்சியடைந்தது, தொடர்ந்து நடந்த Battle of Britain-இல் பிரிட்டிஷ் RAF விமானப்படை ஜெர்மன் Luftwaffe-ஐ வெற்றி கொண்டது — இதுவே Hitler-இன் முதல் பெரும் தோல்வியாக அமைந்தது. 22 ஜூன் 1941 அன்று ஜெர்மனி சோவியத் சங்கம் மீது Operation Barbarossa என்ற பெயரில் பெரும் படையெடுப்பு நடத்தியது — இது ஸ்டாலினை நட்பு நாடுகளின் பக்கம் இழுத்தது. 1943 பிப்ரவரியில் நடந்த Stalingrad சண்டையில் ஜெர்மனி தோற்றது கிழக்கு முன்னணியின் திருப்புமுனையாக அமைந்தது. 6 ஜூன் 1944 D-Day அன்று நட்பு படைகள் Normandy கடற்கரையில் இறங்கியது மேற்கு ஐரோப்பாவின் விடுதலைக்கு வழி திறந்தது, 30 ஏப்ரல் 1945 அன்று Hitler ஆத்தகொலை செய்துகொண்டார், 8 மே 1945 VE Day அன்று ஐரோப்பாவில் போர் முடிவுக்கு வந்தது.
ஆசியாவில் ஜப்பான் 1931 இல் மஞ்சூரியாவையும் 1937 இல் சீனாவையும் கைப்பற்றத் தொடங்கியது, 1941–42 இல் தென்கிழக்கு ஆசியா முழுவதும் விரிவாக்கம் செய்தது. 7 டிசம்பர் 1941 அன்று ஜப்பான் அமெரிக்காவின் Pearl Harbor கடற்படைத் தளத்தைத் தாக்கியது அமெரிக்காவை போரில் இழுத்தது — இது போரை உண்மையான உலகளாவிய போராக மாற்றியது. இந்தியாவும் இலங்கையும் பிரிட்டிஷ் காலனிகளாக இருந்ததால் ஜப்பானுக்கு எதிராக போரிட நேர்ந்தது — 1942 ஏப்ரல் 5 அன்று ஜப்பான் கொழும்பையும் திருகோணமலையையும் வான்வழியாகத் தாக்கிய Easter Sunday Raid-இனால் British Eastern Fleet மாலைதீவுக்கு பின்வாங்க வேண்டியிருந்தது. 1942 ஜூன் Battle of Midway-இல் ஜப்பானின் கடற்படை பலம் உடைந்தது. இறுதியில் ஆகஸ்ட் 1945 இல் ஹிரோஷிமா (6 ஆகஸ்ட்) மற்றும் நாகசாக்கி (9 ஆகஸ்ட்) மீது வீசப்பட்ட அணு குண்டுகள் ஜப்பானின் சரணடைவை வேகப்படுத்தின, 2 செப்டம்பர் 1945 VJ Day அன்று போர் முழுமையாக முடிவுக்கு வந்தது.
அச்சு நாடுகளின் தலைவர்களில் Adolf Hitler ஜெர்மனியை 1933 முதல் 1945 வரை நாஜிக் கட்சியின் கீழ் ஆண்டார், அவரது ஆட்சியின் கீழ் ஆறு மில்லியன் யூதர்கள் Holocaust-இல் கொல்லப்பட்டனர். நட்பு நாடுகளின் பக்கத்தில், பிரிட்டிஷ் பிரதமர் Winston Churchill மே 1940 இல் Chamberlain-க்குப் பின் பதவியேற்று "We shall fight on the beaches" என்ற பேச்சுடன் பிரிட்டனை வழிநடத்தினார், பின்னாளில் Tehran (1943), Yalta மற்றும் Potsdam (1945) மாநாடுகளில் "Big Three" குழுவின் ஒரு அங்கத்தினராக இருந்தார். சோவியத் தலைவர் Joseph Stalin Operation Barbarossa-க்குப் பின் நட்பு பக்கம் சேர்ந்தார், Stalingrad-இல் ஜெர்மன் படையை அழித்தார் — சோவியத் சங்கம் இருபத்தேழு மில்லியன் உயிரிழப்புகளுடன் மிக அதிக இழப்பை சந்தித்த நாடாக இருந்தது. அமெரிக்க ஜனாதிபதி Franklin D. Roosevelt Pearl Harbor-க்குப் பின் போரில் இணைந்தார், Lend-Lease திட்டத்தின் மூலம் பிரிட்டனுக்கும் சோவியத்துக்கும் ஆயுத உதவி வழங்கினார்; அவர் ஏப்ரல் 1945 இல் இறந்ததால் அணு குண்டு வீசும் இறுதி முடிவை அவருக்குப் பின் வந்த Truman எடுத்தார்.
போரின் மொத்த உயிரிழப்பு எழுபத்திரண்டு மில்லியனாக மதிப்பிடப்படுகிறது, இதில் Holocaust-இல் இறந்த ஆறு மில்லியன் யூதர்கள் தனியாகக் கணக்கிடப்படுகிறார்கள். League of Nations-இன் தோல்வியிலிருந்து பாடம் கற்று 24 அக்டோபர் 1945 அன்று ஐக்கிய நாடுகள் சபை (UN) நிறுவப்பட்டது, இது இன்றும் உலக அமைதி பேச்சுவார்த்தைகளுக்கான முதன்மை மேடையாக செயல்படுகிறது. போர் முடிந்தவுடன் அமெரிக்காவும் சோவியத் சங்கமும் இரு எதிரெதிர் வல்லரசுகளாக உருவெடுத்து குளிர் யுத்தத்திற்கு வித்திட்டன. ஐரோப்பிய காலனித்துவ சக்திகள் பலவீனமடைந்ததால் காலனிகளின் சுதந்திரக் கோரிக்கைகள் வேகமெடுத்தன — இந்தியா 1947 இலும் இலங்கை 1948 இலும் சுதந்திரம் பெற்றன. ஹிரோஷிமா, நாகசாக்கி நிகழ்வுகள் அணு ஆயுத யுகத்தையும் தொடங்கி வைத்தன, இது பின்னாளில் குளிர் யுத்த கால MAD (Mutually Assured Destruction) கொள்கைக்கு அடிப்படையாக அமைந்தது.