அற்கேன்கள் (alkanes) நிரம்பிய ஐதரோகார்பன்கள் — காபன்–காபன், காபன்–ஐதரசன் ஒற்றைப் பிணைப்புகளை மட்டுமே கொண்டவை; இரட்டை அல்லது மும்மைப் பிணைப்பு எதுவும் இல்லை. சக்கர அற்கேன்களைத் தவிர்ந்த ஏனையவற்றின் பொதுச் சூத்திரம் CₙH₂ₙ₊₂. மெத்தேன் (CH₄), எத்தேன் (C₂H₆), புரொப்பேன் (C₃H₈) அமைப்பொத்த தொடரின் முதல் மூன்று உறுப்பினர்கள்.
அற்கேனில் ஒவ்வொரு காபன் அணுவும் sp³ கலப்பாக்கத்துக்கு உட்படுகின்றது — ஒரு 2s ஓபிற்றலும் மூன்று 2p ஓபிற்றல்களும் கலந்து சமமான சக்தியுடைய நான்கு sp³ ஓபிற்றல்களை உருவாக்குகின்றன. இந்நான்கு ஓபிற்றல்களும் ஒன்றையொன்று கூடிய அளவு தள்ளியிருக்க ஒரு நான்முகியின் (tetrahedron) நான்கு உச்சிகளை நோக்கி அமைவதால், பிணைப்புக் கோணம் 109.5° ஆகின்றது. ஒவ்வொரு C–H, C–C பிணைப்பும் sp³ ஓபிற்றல்களின் நேர்கோட்டு மேற்பொருந்துகையால் உருவாகும் ஒரு σ பிணைப்பு; அற்கேன்களில் σ பிணைப்புகள் மட்டுமே காணப்படுகின்றன, π பிணைப்பு இல்லை.
C–H, C–C பிணைப்புகள் ஏறக்குறைய முனைவற்றவை என்பதால் அற்கேன் மூலக்கூறு ஒட்டுமொத்தமாக முனைவற்றது; இரு முனைவற்ற மூலக்கூறுகளுக்கிடையே செயற்படும் ஒரே ஈர்ப்பு விசை கலைவு விசைகள் (dispersion forces). காபன் சங்கிலியின் நீளம் அதிகரிக்க மேற்பரப்புப் பரப்பளவும் கலைவு விசைகளும் வலுப்பெறுவதால் கொதிநிலையும் உருகுநிலையும் சீராக அதிகரிக்கின்றன — முதல் நான்கு உறுப்பினர் (மெத்தேன் – பியூட்டேன்) வாயுக்கள், அடுத்தவை திரவங்கள், மிக நீண்ட சங்கிலிகள் திண்மங்கள். காபன் சங்கிலியில் கிளைத்தல் ஏற்படும்போது மூலக்கூறு கூடுதல் கோளவடிவமடைந்து மேற்பரப்பு குறைவதால், கலைவு விசைகளும் நலிவடைந்து கொதிநிலை குறைகின்றது — நேர்ச்சங்கிலிப் பென்டேன் 36 °C இல் கொதிக்க, அதிகமாகக் கிளைக்கப்பட்ட 2,2-டைமெத்தில்புரொப்பேன் 9.5 °C இலேயே கொதிக்கின்றது.
C–C, C–H σ பிணைப்புகள் வலுவானவை; அற்கேன் மூலக்கூறில் இலகுவில் தாக்கப்படக்கூடிய இலத்திரன் செறிந்த பகுதி எதுவும் இல்லை. இக்காரணத்தால் அற்கேன்கள் குறைந்த தாக்கத்திறனைக் கொண்டவை — சாதாரண நிபந்தனைகளில் அமிலங்கள், காரங்கள், ஒட்சியேற்றிகள் போன்றவற்றுடன் இலகுவில் தாக்கமடைவதில்லை.
அற்கேன்கள் மிகை வளியில் பூரணமாகத் தகனமடைந்து CO₂ ஐயும் நீராவியையும் தருகின்றன — புறவெப்பத் தாக்கம் (CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O, ΔH = −890 kJ mol⁻¹); இதனாலேயே அற்கேன்கள் எரிபொருளாகப் பரவலாகப் பயன்படுகின்றன. ஒட்சிசன் போதாவிடின் அபூரண தகனத்தில் CO ஓ கரித் துணிக்கைகளோ உருவாகும்.
மீத்தேன் புறவூதாக் கதிர்வீச்சின் முன்னிலையில் Cl₂ உடன் தாக்கமடைந்து CH₃Cl தருவது ஒரு சுயாதீன மூலிகப் பதிலீட்டுப் பொறிமுறை — மூன்று படிநிலைகள் கொண்ட ஒரு சங்கிலித் தாக்கம். தொடக்கப் படியில் Cl₂ ஓரினப் பிளவுக்கு உட்பட்டு இரு Cl சுயாதீன மூலிகங்களைத் தருகின்றது. விருத்தியாக்கற் படிகளில் Cl• மீத்தேனிலிருந்து H அணுவைப் பறித்து •CH₃ ஐயும் HCl ஐயும் தர, •CH₃ மற்றொரு Cl₂ உடன் தாக்கமடைந்து CH₃Cl ஐயும் புதிய Cl• ஐயும் தருகின்றது — ஒரு சுயாதீன மூலிகம் பயன்படுத்தப்பட்டு அதே அளவில் இன்னொன்று மீளவும் உருவாவதால் சங்கிலி உடையாமல் தொடர்கின்றது. முடிவாக்கல் படிகளில் இரு சுயாதீன மூலிகங்கள் இணைந்து சங்கிலி நிறுத்தப்படுகின்றது.
சங்கிலித் தாக்கமாக இருப்பதால் விருத்தியாக்கற் படிகள் தொடர்ந்து நடைபெற்று CH₂Cl₂, CHCl₃, CCl₄ போன்ற மேலதிக பதிலீட்டு விளைவுகளும் தோன்றும் — விளைவுகளின் கலவையே கிடைப்பதால் இம்முறை ஒரு தனிப்பட்ட குளோரோ அற்கேனைத் தூய்மையாகத் தயாரிக்கப் பொருந்தாது.
கிரினாட்டுச் சோதனைப் பொருள் (Grignard reagent, R–MgX) R–Mg பிணைப்பு கடுமையாக முனைவாக்கப்பட்டிருப்பதால் R தொகுதி ஒரு வலிமையான கருநாடியாகச் செயற்படுகின்றது. இது O–H, N–H, ≡C–H போன்ற அமிலத்தன்மையுள்ள எந்தப் பிணைப்புடனும் ஓர் அமில-கார வினையாகத் தாக்கமடைந்து R–H (அற்கேன்) ஐத் தருகின்றது. மேலும் R–X + R′–MgX சேர்க்கையால் ஒரு புதிய C–C பிணைப்பு உருவாகி R–R′ (நீளமான அற்கேன்) கிடைக்கின்றது — இது Wurtz–Grignard இணைப்புத் தாக்கம்.
பென்சீன் வளையத்துடன் ஓர் ஏசைல் தொகுதியை (RCO–) பிரீடல்-கிராவ்ட்சு ஏசைலேற்றத்தால் இணைத்தபின், அத்தொகுதியை Clemmensen தாழ்த்தலால் (Zn(Hg) / செறிந்த HCl) C=O ஐ CH₂ ஆகக் குறைக்கலாம் — இது ஓர் ஆல்டிகைட்டு அல்லது கீற்றோனை நேரடியாக அற்கேனாக்கும் பொது முறையையும் விளக்குகின்றது. தனியாக, அற்கீன்களும் அற்கைன்களும் Ni/Pt/Pd ஊக்கியின் முன்னிலையில் ஊக்கிக்குரிய ஐதரசனேற்றத்தால் அற்கேன்களாக மாற்றப்படலாம்.
ஒரு காபன் அணுவுடன் நேரடியாகப் பிணைக்கப்பட்டுள்ள வேறு காபன் அணுக்களின் எண்ணிக்கையைக் கொண்டு அது முதல் (1°) — ஒரே ஒரு காபனுடன், வழி (2°) — இரு காபன்களுடன், புடை (3°) — மூன்று காபன்களுடன், நாற்படி (4°) — நான்கு காபன்களுடன் பிணைந்தது என வகைப்படுத்தப்படுகின்றது. இதே விதி ஏலைட்டு, ஐதரொட்சைல், அமீன் கூட்டங்களைச் சுமக்கும் காபனுக்கும், காபோகற்றயனுக்கும் பொருந்தும்.
அற்கைல் கூட்டங்கள் இலத்திரன்களைத் தள்ளும் இயல்பு (+I effect) கொண்டவை என்பதால், நேர் ஏற்றமுள்ள காபனைச் சுற்றி அதிக அற்கைல் கூட்டங்கள் இருப்பின் அது மேலும் நடுநிலைப்படுத்தப்பட்டு உறுதியடைகின்றது. எனவே காபோகற்றயன் உறுதி புடை (3°) > வழி (2°) > முதல் (1°) என்னும் வரிசையில் அமைகின்றது — இவ்வொழுங்கு பல தயாரிப்பு, நீக்கல், கூட்டல் தாக்கங்களின் திசையையும் விதத்தையும் தீர்மானிக்கின்றது.